Ποιες είναι οι βασικές ιδέες του Διαφωτισμού;

Ποιες είναι οι βασικές ιδέες του Διαφωτισμού;

Κατ’ αρχήν, αποτελούν ένα «παράδειγμα», δηλαδή μια σειρά αλληλοσυνδεόμενων ιδεών, αξιών, αρχών και γεγονότων που παρέχουν μια εικόνα και μια άποψη για τον κόσμο, τόσο τον φυσικό όσο και τον κοινωνικό. Δίχως να θεωρείται πως δεν υπάρχουν αντιφατικά στοιχεία στο σύνολο αυτών των ιδεών – όπως εξάλλου σε όλα τα πνευματικά κινήματα έτσι και στο Διαφωτισμό υπήρχαν διαφορετικών προελεύσεων άνθρωποι – όλοι οι φιλόσοφοι θα συμφωνούσαν με τα εξής:
1. Λόγος. Έχει την πρωτοκαθεδρία μαζί με τον ορθολογισμό ως τρόπος οργάνωσης της γνώσης. Η ορθολογική έννοια του Λόγου είναι η διαδικασία της λογικής σκέψης, βασισμένη σε σαφείς έμφυτες ιδέες ανεξάρτητες οπό την εμπειρία που μπορούν να εξηγηθούν σε οποιονδήποτε σκεπτόμενο άνθρωπο (Ντεκάρτ, Πασκάλ). Οι φιλόσοφοι του Διαφωτισμού προχώρησαν παραπέρα συνδυάζοντας τον ορθολογισμό με τον «εμπειρισμό».
2. Εμπειρισμός. Ο Λόγος και η γνώση του φυσικού και του κοινωνικού κόσμου βασίζεται στα εμπειρικά δεδομένα που μπορούν να γίνονται αντιληπτά από όλους τους ανθρώπους μέσω των αισθητηρίων οργάνων τους.
3. Επιστήμη. Η επιστημονική γνώση με βάση την πειραματική μέθοδο διευρύνει όλη την ανθρώπινη γνώση.
4. Οικουμενικότητα (καθολικότητα). Ο Λόγος και η επιστήμη μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε περίπτωση. Η επιστήμη, ειδικά, παρέχει γενικούς νόμους που διέπουν όλο το σύμπαν χωρίς καμία εξαίρεση.
5. Πρόοδος. Η φυσική και η κοινωνική κατάσταση των ανθρώπων μπορεί να βελτιωθεί με την εφαρμογή της Επιστήμης και της Λογικής κι έτσι να αυξάνονται διαρκώς η ευτυχία και η ευημερία.
6. Ατομικισμός. Το άτομο αποτελεί την αρχή όλης της γνώσης και δράσης μη υποκείμενο σε ανώτερη εξουσία. Επομένως η κοινωνία είναι το άθροισμα, ή και το γινόμενο, της σκέψης και της δράσης ενός μεγάλου αριθμού ατόμων.
7. Ανεξιθρησκία. Όλοι οι άνθρωποι είναι, κατ’ ουσίαν, ίδιοι παρά τις διάφορες θρησκευτικές ή ηθικές πεποιθήσεις τους. Οι δοξασίες άλλων πολιτισμών δεν είναι εκ φύσεως κατώτερες από αυτές του ευρωπαϊκού χριστιανισμού.
8. Ελευθερία. Αντίθεση στους παραδοσιακούς και φεουδαρχικούς περιορισμούς στις πεποιθήσεις, στο εμπόριο, στην επικοινωνία, στην κοινωνική αλληλεπίδραση, στη σεξουαλικότητα και την ιδιοκτησία (όμως εκείνη την εποχή η πλειονότητα των φιλοσόφων δεν επέκτεινε την ιδέα της ελευθερίες στις γυναίκες καθώς και στα κατώτερα λαϊκά στρώματα).
9. Ομοιογένεια της ανθρώπινης φύσης. Τα βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ανθρώπινης φύσης είναι παντού και πάντοτε τα ίδια.
10. Υλισμός. Η αντίθεση των φιλοσόφων στην παραδοσιακή θρησκευτική εξουσία δήλωνε την ανάγκη λαϊκής γνώσης απαλλαγμένης από θρησκευτικές ορθοδοξίες.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ

Advertisements

One thought on “Ποιες είναι οι βασικές ιδέες του Διαφωτισμού;

  1. kalliope Δεκέμβριος 12, 2012 στο 13:19 Reply

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: